آهک خوراکی

توضیحات

آهک خوراکی از فراوری و تصفیه سنگ آهک تولید می شود. اهک خوراکی که به انگلیسی به آن Food grade hydrated lime گفته می شود. برای استفاده در مصارف خوراکی و تهیه مواد غذائی بکار می رود. این نوع آهک فاقد هر گونه مواد سمی و فلزات سنگین است و از نظر شیمیایی دارای فرمول مولکولی هیدروکسید کلسیم می باشد. آهک خوراکی از لحاظ ظاهری شبیه به آرد است و باید کاملا سفید رنگ و فاقد دانه های سیاه و رنگی و بوی نامطبوع باشد.

اگرچه بیشترین زمینه مصرف آهک در امور ساختمانی و صنعتی است ، اما این محصول برای موارد بهداشتی و خوراکی هم کاربرد دارد. در بسیاری از کشور های جهان از جمله کشور ما ایران ، این محصول برای تهیه مواد غذائی به صورت غیر مستقیم بکار می رود. برای مثال در آمریکا از آهک خوراکی به منظور آماده سازی ذرت پوست کنده و غنی شده استفاده می کنند و در کشور هند ، نوعی دسر بسیار رایج و پرطرفدار به نام پان را با آن تهیه می نمایند. در ایران هم پخت مربا با آهک یکی از روش های رایج است.

کاربرد و موارد مصرف

در کشور ما آهک برای پخت مربا کاربرد زیادی دارد. معمولا میوه هایی که بافت لطیف و ضعیفی دارند ، پس از پخت له می شوند و ظاهر زیبای خود را در مربا از دست می دهند. مصرف آهک خوراکی برای پخت مربا می تواند ظاهر میوه های داخل مربا را پس از پخت حفظ کند.

طرز تهیه آب آهک

به دلیل خواص شیمیایی و قلیایی پودر آهک، خود این ماده به هیچ وجه نباید به طور مستقیم وارد بدن گردد یا به طور مستقیم با پوست دست تماس داشته باشد، بلکه برای کاربردهای مختلف باید آب آهک تهیه کرده و از آن استفاده‌ شود. برای تهیه ی آب آهک، باید مقدار 1 کیلوگرم آهک هیدراته را در 5-6 لیوان آب ریخته و پس از هم زدن، فرصت کافی جهت ته نشین شدن پودر آهک بدهیم. از آنجایی که آهک هیدراته در آب حل نمی‌شود؛ بنابراین در ته ظرف ته نشین می‌شود و یک مایع سفید رنگ یا شیری رنگ بالای آن باقی‌ می‌ماند که آن را آب آهک گویند. آب آهک خواصی که از آهک هیدراته برای کاربردهای خوراکی نیاز داریم، را دارد.

برای تهیه مربا از میوه‌هایی که معمولا بعد از پخته شدن، شکل و بافت خود را از دست می‌دهند، می‌توان از روش آب آهک استفاده کرد. از جمله مرباهایی که می‌توان به کمک آب آهک تهیه کرد، عبارتند از:

• مربای سیب
• مربای هلو
• مربای کدو حلوایی
• مربای گلابی
• مربای به

دیگر کاربرد آهک خوراکی برای تهیه ترشی و شور است. باقی ماندن طولانی مدت سبزیجات ، صیفی جات و خیار در داخل سرکه و آب نمک می تواند سبب تخریب ظاهری آنها شود که در نتیجه شکل زیبایی نخواهد داشت. خیساندن این سبزیجات در داخل آب آهک ، پیش از تهیه ترشی و خیار شور سبب افزایش انسجام بافت آنها خواهد شد و حالت ترد تری هم به این مواد غذائی می دهد.

کارخانجات تولید قند و شکر پس از استخراج شهد قند ، باید آن را تصفیه کننده تا مواد ناخالص و آلودگی ها جداسازی شود. آهک خوراکی را در فرایند تصفیه شهد قند با اسید سولفوریک ترکیب می کنند تا ترکیب جدیدی به نام فسفات کلسیم ایجاد شود. فسفات کلسیم مانند یک تور ماهی گیری عمل می کند و مواد ناخواسته معلق در شهد قند را گیر انداخته و ته نشینی می کند تا به راحتی جداسازی شوند.

آهک هیدراته در تهیه آب میوه هم کاربرد دارد و به عنوان یک ماده نگهدارنده و نیز برای غنی سازی آب میوه استفاده می شود. آهک حاوی مقداری کلسیم است و در کنار دیگر مکمل ها نظیر سیترات ، مالت و لاکتات ، افزودنی مناسبی برای بدن ما می باشد. همچنین خاصیت قلیایی آن سبب می گردد تا از آب میوه در مقابل اسیدی و فاسد شدن محافظت نماید.